Nikt chyba nie wątpi, że w dwudziestym pierwszym wieku przykładamy coraz większe znaczenie do zdrowego trybu życia. Co więcej, idziemy w tym znacznie dalej niż po prostu włączenie „zwykłych” warzyw i owoców do swojej diety. O nie – poszukujemy czegoś bardziej egzotycznego i nietuzinkowego. Gdyby tak nie było, popularnością nie cieszyłyby się produkty zbiorczo określane jako tzw. superfoods. Czym jest „super żywność” – nowym wielkim trendem w zdrowym żywieniu czy jedynie tanim chwytem marketingowym? Cóż, naszym zdaniem ani jedna, ani druga odpowiedź nie są w pełni poprawne, a superfoods to coś pośredniego między tymi skrajnościami.
|
Warto wiedzieć, zanim przeczytasz:
|
Superfoods – definicja. Podstawowe informacje na temat produktów spożywczych superfoods
W społeczeństwie dwudziestego pierwszego wieku coraz większą uwagę skupia się na zdrowym stylu życia oraz prawidłowej diecie. Wraz z tą tendencją, pojawiły się nowe pomysły, w tym na przykład koncepcja „superfoods”, czyli „super jedzenie”. Rozumie się przez to takie produkty naturalnego pochodzenie, które posiadają – przynajmniej teoretycznie – silne właściwości prozdrowotne.
Zastanawiasz się, czym są superfoods? Czy ich znaczenie w zdrowej diecie opiera badaniach naukowych czy też ich rosnąca popularność wynika głównie ze sprawnych działań marketingowych? Spróbujmy się nad tym zastanowić oraz przyjrzeć kilku popularnym superfoods. Jeśli przemyślimy to, jakie są wartości odżywcze oraz ewentualne korzyści, łatwiej będzie nam ocenić, czy superfoods są naprawdę niezbędne w zdrowej diecie.
|
Warto wiedzieć – Superfoods. Skąd wzięła się ta nazwa? Superfoods to termin, który stosunkowo niedawno pojawił się w świadomości publicznej. Jeszcze w 1998 roku użył go po raz pierwszy badacz Aarona Moss w czasopiśmie „Nature Nutrition”. Zrobił on to, by opisać produkty, które charakteryzują się wysokim stężeniem cennych dla ludzkiego organizmu składników odżywczych, przez co rozumie się między innymi:
Następne kilka lat to czas, kiedy termin „superfoods” zyskał popularność w mediach. A producenci różnych suplementów diety, koktajlów owocowo-warzywnych czy musli zaczęli wykorzystywać go w swoich reklamach i opisach produktów. Tak czy inaczej trzeba mieć na uwadze, że termin „superfoods” wciąż jeszcze nie został oficjalnie zdefiniowany. Co więcej, w 2007 roku Unia Europejska zakazała umieszczania tej nazwy na opakowaniach produktów. |
Superfoods – czy faktycznie dobrze wpływają na nasze zdrowie?
Togo jednoznacznie nie można ocenić, ponieważ nawet niektóre owoce czy warzywa – spożywane w nadmiernych ilościach – mogą doprowadzić do pewnych problemów zdrowotnych. Tak czy inaczej, wydaje się, że wiele spośród produktów typu superfoods ma spory potencjał zdrowotny. Przykładowo, część z artykułów spożywczych z tej kategorii zawiera spore ilości antyoksydantów, które:
- pomagają zwalczać wolne rodniki,
- chronią komórki przed stresem oksydacyjnym,
- pomagają w oczyszczeniu ludzkiego organizmu z toksyn.
|
Warto wiedzieć – Superfoods a reklama Trzeba mieć na uwadze, że brak jasnej, konkretnej definicji określającej, czym są superfoods, może prowadzić do przekłamywania. Przykładowo, można czasem znaleźć w sieci artykuły opisujące poszczególne produkty wręcz jako środki lecznicze lub preparaty prewencyjne wobec chorób. Niemniej jednak, wiele z tych twierdzeń nie ma solidnych naukowych dowodów. Badania laboratoryjne mogą wykazać korzystne efekty składników żywności na komórki, ale przełożenie tych wyników na skomplikowane procesy w organizmach ludzkich może być znacznie trudniejsze. Co więcej, gotowanie i obróbka składników superfoods przed ich spożyciem może prowadzić do utraty części aktywnych związków, co zmniejsza ich potencjalne korzyści. |
Z kolei nienasycone kwasy tłuszczowe, takie jak na przykład te zawarte w rybach ora orzechach, mogą być w dłuższej perspektywie korzystne z punktu widzenia układu krążenia. Tak czy inaczej wyolbrzymianie znaczenia superfoods może prowadzić nas niestety do błędnych przekonań. Wszelkie informacje, w których dobrze ocenia się pozytywne rezultaty korzystania z konkretnych artykułów spożywczych powinny uwzględniać przestrzeganie zdrowego trybu życia jako całości oraz tego, że poszczególne organizmy ludzkie mogą w odmienny sposób reagować na konkretne składniki.
Superfoods – ekskluzywne, ale czy na pewno?
Jeśli chodzi o produkty spożywcze typu „superfoods”, często mówi się o nich w kontekście drogiego, egzotycznego jedzenia. Przykładowo, wskazuje się na takie owoce czy warzywa jak na przykład:
-
spirulina,
-
jagody goji,
-
acai.
Są one często reklamowane jako niezwykle zdrowe artykuły… ale czy taki stan rzeczy oznacza, że w polskiej żywności nie można znaleźć niczego, co ma cenne dla ludzkiego organizmu składniki odżywcze? Cóż… nic bardziej mylnego. Rosnące na polskich uprawach oraz sadach owoce i warzywa również mogą zawierać niezbędne dla zdrowia wartościowe składniki… a dodatkowo ich spożywanie nie generuje tak szkodliwego wpływu na środowisko naturalnego w porównaniu z egzotycznymi produktami, które muszą pokonać długą drogą – zwykle stadkiem – by mogły trafić do Polski czy innych europejskich państw.
Superfoods – kompleksowe podejście do zdrowego odżywiania się to podstawa
Jedzenie produktów uznawanych za superfoods to działanie, które możemy jedynie pochwalić… ale nie popadajmy w zachwyt, jeśli raz na jakiś czas zjesz mango. Zamiast działać wybiórczo, tzn. skupiać się na pojedynczych produktach o „cudownym” wpływie na ludzki organizm, zdecydowanie lepiej postawić na dietę pełnowartościową, czyli:
-
zróżnicowaną,
- zrównoważoną (tak, nadmiar owoców również może zaszkodzić!),
-
opartą na lokalnych, świeżych składnikach.
Jesteśmy niemal pewni, że nawet regularne jedzenie jagód goji nic w porównaniu z bardziej lokalnymi, ale również zdrowymi składnikami diety w postaci jabłek, cytrusów, niektórych czy czerwonego mięsa (rzecz jasna, wszystko w rozsądnych ilościach).
Poniżej przedstawiamy wam krótką listę przykładowych produktów, które można śmiało uznać za superfoods:
| Produkt spożywczy | Krótkie wyjaśnienie |
| Ryż dziki | Cenny z uwagi na takie elementy jak błonnik i składniki mineralne |
| Owoce jagodowe | W szczególności maliny, borówki oraz jeżyny są pełne witamin i przeciwutleniaczy |
| Chia | Nasiona zawierające kwasy omega-3 oraz błonnik |
| Dynia | Cenne źródło witamin, minerałów oraz błonnika |
| Oliwa z oliwek | Tłuszcz o korzystnym wpływie na serce |
| Jagody goji | Bogate źródło witamin, minerałów oraz przeciwutleniaczy |
| Chlorella | Glon bogaty w składniki odżywcze |
| Kapusta kale | Źródło witamin i przeciwutleniaczy |
| Pomidory | Znane ze z dużych ilości potasu oraz likopenu |
| Kamut | Odmiana pszenicy z większą zawartością białka |
| Awokado | Pełne zdrowych tłuszczów i składników odżywczych |
| Kakao | Bogate w magnez i żelazo |
| Cynamon | Korzystny wpływ na regulację stężenia cukru we krwi |
| Orzechy nerkowca | Zdrowe tłuszcze oraz minerały |
| Granat | Z uwagi na antyoksydanty i witaminy |
| Awokado | Bogate źródło zdrowych tłuszczów i minerałów |
| Kasza jaglana | Bezglutenowa kasza z dużą ilością białka i błonnika |
| Jarmuż | Można znaleźć w nim naprawdę wiele mnóstwo składników odżywczych, w tym na przykład witaminę K |
| Siemię lniane | Bogate w błonnik oraz kwasy omega-3 |
| Owies | Cenne źródło błonnika |
Jak widać, w zestawieniu tym znajdują się zarówno egzotyczne owoce, jak i warzywa/owoce, które od lat możemy znaleźć na talerzach w tradycyjnej polskiej kuchni.
Superfoods powinny być traktowane raczej jako dodatek, niż podstawa zdrowego trybu życia. Może wyda się to wam czczym truizmem, ale w rzeczywistości kluczem do dobrego zdrowia jest harmonijne podejście do diety i stylu życia.